Fransızca Sayılar
Les nombres · 0’dan 1.000.000’a yazılışı, okunuşu ve kuralları
Kutulara dokun/hover yap: dinle. Quiz modunda: bir sayı duyarsın, doğru kutuyu seçersin.
Fransızca sayılar: baştan sona kural
Yukarıdaki kutular telaffuz içindir; dinleyerek çalışmak en hızlı yoldur. Bu bölüm ise sayıların nasıl kurulduğunu anlatıyor. Fransızca sayılarda zorlanan herkesin takıldığı yer aynı: 70, 80 ve 90. Onları anladığınızda geri kalanı ezber bile gerektirmiyor.
0’dan 20’ye: ezberlenmesi gereken tek liste
Fransızcada 17’den itibaren sayılar toplama ile kurulur (dix-sept = 10 + 7). Yani gerçekten ezberlenecek olan 0–16 arasıdır.
- 0zéro
- 1un
- 2deux
- 3trois
- 4quatre
- 5cinq
- 6six
- 7sept
- 8huit
- 9neuf
- 10dix
- 11onze
- 12douze
- 13treize
- 14quatorze
- 15quinze
- 16seize
- 17dix-sept
- 18dix-huit
- 19dix-neuf
- 20vingt
Onluklar ve arası nasıl doldurulur
Birler basamağı 1 olduğunda araya et girer: vingt et un, trente et un, soixante et onze. Tek istisna 81 ve 91’dir; orada “et” yoktur. Diğer bütün birleşimlerde araya tire konur.
| Sayı | Fransızcası | Devamı böyle gider |
|---|---|---|
| 20 | vingt | vingt et un (21), vingt-deux (22)… |
| 30 | trente | trente et un (31), trente-deux (32)… |
| 40 | quarante | quarante et un (41), quarante-deux (42)… |
| 50 | cinquante | cinquante et un (51), cinquante-deux (52)… |
| 60 | soixante | soixante et un (61), soixante-deux (62)… |
| 70 | soixante-dix | soixante et onze (71), soixante-douze (72)… |
| 80 | quatre-vingts | quatre-vingt-un (81), quatre-vingt-deux (82)… |
| 90 | quatre-vingt-dix | quatre-vingt-onze (91), quatre-vingt-douze (92)… |
| 100 | cent | cent un (101), cent deux (102)… |
70 – 80 – 90 kuralı
Fransızca bu üç onlukta yeni bir kelime uydurmaz, hesap yapar:
- 70soixante-dix = 60 + 10
- 75soixante-quinze = 60 + 15
- 80quatre-vingts = 4 × 20
- 85quatre-vingt-cinq
- 90quatre-vingt-dix = 4 × 20 + 10
- 99quatre-vingt-dix-neuf
Pratik ipucu: 70–79 arasını okurken 60’ın üstüne 10–19 arasını ekleyin (71 = soixante + onze). 90–99 arasında da aynısını quatre-vingt üstüne yapın (91 = quatre-vingt + onze).
Belçika, İsviçre ve Kanada’da durum
Fransa dışında yaşayan ya da oraya taşınmayı düşünenler için önemli bir ayrıntı: Belçika ve İsviçre Fransızcasında 70 için septante, 90 için nonante kullanılır. İsviçre’nin bazı kantonlarında (Vaud, Valais, Fribourg) 80 için huitante de duyarsınız; Belçika’da 80 yine quatre-vingts’tir. Kanada Fransızcasında ise Fransa’daki biçimler geçerlidir. Bu biçimler yanlış değildir, bölgeseldir; her iki tarafta da anlaşılırsınız.
Yüz, bin, milyon: “s” ne zaman gelir?
Sayı tam bir yüzlükte veya tam 80’de bitiyorsa çoğul “s” alır, arkasına başka sayı geliyorsa almaz:
| Yazılış | Anlamı | Kural |
|---|---|---|
| quatre-vingts | 80 | Sayı burada bitiyor → “s” var |
| quatre-vingt-trois | 83 | Devam ediyor → “s” yok |
| deux cents | 200 | Sayı burada bitiyor → “s” var |
| deux cent dix | 210 | Devam ediyor → “s” yok |
| mille | 1.000 | Hiçbir zaman “s” almaz; “un mille” de denmez |
| deux millions | 2.000.000 | İsim olduğu için çoğul olur: deux millions d’euros |
Tire konusunda iki yazım birden kabul edilir: geleneksel kuralda tire yalnızca 100’ün altındaki birleşimlerde kullanılır (deux cent trente et un), 1990 yazım önerisinden sonra bütün parçaları tirelemek de doğru sayılır (deux-cent-trente-et-un). Sınavda ikisi de kabul edilir; önemli olan aynı metinde tutarlı kalmaktır.
Telaffuzda en çok yapılan hatalar
Yazılış kadar okunuş da değişir. Aynı kelime, arkasından gelen sese göre farklı okunur:
| Sayı | Tek başına | Sessizden önce | Sesliden önce |
|---|---|---|---|
| six | “sis” | six livres → “si” | six ans → “siz” |
| dix | “dis” | dix francs → “di” | dix ans → “diz” |
| huit | “üit” | huit jours → “üi” | huit ans → “üit” |
| neuf | “nöf” | “nöf” | neuf ans → “növ” |
| vingt | “vẽ” | “vẽ” | vingt ans → “vẽt” |
Yukarıdaki kutulara dokunarak bu farkları gerçek sesle dinleyebilirsiniz; okuyarak değil, duyarak öğrenilen bir konu.
Sıra sayıları: birinci, ikinci, üçüncü…
Sıra sayıları sayının sonuna -ième eklenerek yapılır. Birkaç küçük yazım değişikliği dışında kural tektir:
| Sıra | Fransızcası | Not |
|---|---|---|
| 1. | premier / première | “premier” tek başına düzensizdir; kadın hâli “première”. |
| 2. | deuxième (second) | İkiden fazlası varsa deuxième, sadece iki şey varsa second de kullanılır. |
| 5. | cinquième | “cinq” + ième yazılırken araya “u” girer. |
| 9. | neuvième | “neuf” sonundaki f, v olur. |
| 11. | onzième | Sondaki “e” düşer: onze → onzième. |
| 21. | vingt et unième | Sıra sayısında “un” değil “unième” kullanılır. |
Tarihlerde yalnızca ayın 1’i sıra sayısıdır: le premier mai. Diğer bütün günler normal sayıyla söylenir: le deux mai, le quinze août.
Sık sorulan sorular
Fransızcada 70, 80 ve 90 neden farklı?
Fransızca bu üç onlukta ayrı bir kelime kullanmaz, hesap yapar. 70 = 60 + 10 (soixante-dix), 80 = 4 × 20 (quatre-vingts), 90 = 4 × 20 + 10 (quatre-vingt-dix). Yirmilik sayma alışkanlığından kalan bu yapı bugün de standart Fransızcada geçerlidir.
“Quatre-vingts” ne zaman “s” alır?
Sayı tam 80’de bitiyorsa “s” alır: quatre-vingts. Arkasından başka bir sayı geliyorsa almaz: quatre-vingt-un (81), quatre-vingt-dix (90). Aynı kural “cent” için de geçerlidir: deux cents (200) ama deux cent un (201).
Septante ve nonante nerede kullanılır?
Belçika ve İsviçre Fransızcasında 70 için septante, 90 için nonante yaygındır. İsviçre’nin bazı kantonlarında (Vaud, Valais, Fribourg) 80 için huitante de duyarsınız; Belçika’da 80 yine quatre-vingts’tir. Fransa’da bunlar kullanılmaz ama anlaşılır.
“Mille” çoğul olur mu?
Hayır. Mille her zaman aynı kalır: deux mille (2.000), dix mille (10.000). Ayrıca 1.000 için “un mille” denmez, sadece “mille” denir. Buna karşılık million ve milliard birer isimdir; çoğul olurlar ve arkalarına “de” alırlar: deux millions d’euros.
Fransızcada 21, 31, 41 nasıl yazılır?
21’den 71’e kadar birler basamağı 1 olan sayılarda araya “et” girer: vingt et un, trente et un, quarante et un, cinquante et un, soixante et un, soixante et onze. 81 ve 91’de “et” yoktur: quatre-vingt-un, quatre-vingt-onze.
Fransızcada rakam yazarken virgül mü nokta mı?
Türkçenin tersi değil, benzeridir: binlik ayıracı boşluk veya noktadır (10 000 / 10.000), ondalık ayıracı ise virgüldür. 3,5 “trois virgule cinq” diye okunur.
Konuyu yazılı ders anlatımı olarak da okumak isterseniz Fransızca sayılar dersine, diğer ücretsiz çalışma araçları için Kaynaklar sayfasına, hangi seviyede olduğunuzu görmek için seviyeler sayfasına bakabilirsiniz.