Fransızcayı nasıl öğrendim:
şarkılarla başladı

Bu soruya yıl vermek yanıltıcı olur, çünkü net bir bitiş çizgisi yok. Çocuklukta şarkılarla başlayan ilgi lisede sürdü, üniversitede meslek oldu ve öğretmenlik yaptığım süre boyunca da öğrenmeye devam ediyorum — bir dilde “bitti” noktası olmuyor. Sizin için anlamlı olan soru şu: ihtiyacınız olan seviyeye ne kadar sürede çıkarsınız. Onun cevabı verilebilir: haftalık çalışma sıklığınıza ve hedef seviyeye göre hesaplanıyor.

Tek başına hayır, ama dinlemek işin en çok küçümsenen parçası. Şarkı ve dizi kulağı kuruyor: seslerin nasıl çıktığını, cümlenin nerede bağlandığını, hangi hecenin yutulduğunu öğretiyor. Bunlar kitaptan öğrenilmiyor. Eksik bıraktığı taraf konuşma ve doğruluk — kimse sizi düzeltmediği için hatalar yerleşiyor. Doğru kullanım şu: dinlemeyi kendi başınıza yapın, konuşmayı düzeltilebileceğiniz yerde yapın.

İstanbul Üniversitesi Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi (HAYEF) Fransızca Öğretmenliği mezunuyum. Onun üzerine on yılı aşkın süredir Fransızca öğretiyorum; çocuk, lise öğrencisi ve yetişkin gruplarıyla da, yurt dışında oturum ve vatandaşlık dosyası için çalışan öğrencilerle de.

Hayır ve bunu özellikle söylemek istiyorum. Benim başlangıcım çocukluk ilgisiydi; sizin başlangıcınız bir oturum dosyası, bir iş görüşmesi ya da yıllardır içinizde kalmış bir istek olabilir. Başlangıç noktası farklı olduğu için program da farklı kurulmalı. Ortak olan tek şey sıra: kulak, konuşma, kural. Bu sırayı koruduğumuz sürece yol sizin hayatınıza göre şekillenebiliyor.

Telaffuzu ve yazımı başta zorlar; yazıldığı gibi okunmayan bir dil ve bu ilk haftalarda insanı bunaltıyor. Grameri de Türkçeden farklı bir mantıkla çalışıyor. Ama İngilizce bilen biri için kelimelerin büyük kısmı tanıdık geliyor, Türkçede de beş binden fazla Fransızca kökenli kelime var. Benim gözlemim şu: zorluk dilin kendisinde değil, düzensiz çalışmada. Haftada bir hatırlanan dil öğrenilmiyor.

Ders olarak değil, ilgi olarak başlatın. Benim başlangıcım şarkıydı; sizin çocuğunuz için çizgi film, oyun ya da şarkı olabilir. Bu aşamada anlaması gerekmiyor, kulağının alışması yeterli. Erken dönemde kural anlatmak, gramer sormak ve test yapmak çoğu çocukta ilgiyi söndürüyor. Okuma yazması oturduktan sonra — 7 yaş civarı rahat bir eşik — yapılandırılmış derse geçmek çok daha verimli oluyor.

Çünkü ders almayı düşünen insanın öğretmenini tanımaya hakkı var. İnternette “10 günde Fransızca” diyen çok sayfa var; ben ne kadar sürdüğünü bile yuvarlak bir sayıyla söylemiyorum. Nasıl öğrendiğimi, neyin işe yaradığını ve neyin yaramadığını açık yazmak, size vaat edilenin gerçekçi olup olmadığını değerlendirme imkânı veriyor.