Fiilden İktidara
Fransızcanın mantığı
Tahsin Tan · Le Regard Français
Fransızcada pouvoir fiili, temel düzeyde "-ebilmek, -abilmek" anlamıyla öğretilir. Düzensiz bir fiil olan pouvoir, çoğunlukla bir başka fiille birlikte kullanılır: je peux venir, nous pouvons comprendre, ils peuvent agir. Bu yapı, dilde bir eylemin mümkün olup olmadığını, yani bir imkân alanını ifade eder.
Ancak aynı kelime, isim hâline geçtiğinde farklı bir düzleme taşınır: le pouvoir — iktidar. Bu noktada dikkat çekici bir ayrım ortaya çıkar. Fransızcada "güç" anlamına gelen force kelimesi varken, siyasal ve kurumsal bağlamda neden pouvoir tercih edilir?
Force — bir bireyin sahip olduğu fiziksel ya da maddi güç.
Pouvoir — bir eylemi gerçekleştirme, yön verme ve karar alma yetkisi.
Le parti au pouvoir — "iktidardaki parti": yapabilme konumunda olan parti.
İktidar, güçten değil; yapabilme yetkisinden doğar.