Fransızca Cinsiyeti Gizlediğinde
Fransızca cinsiyeti nasıl görünmez kılar?
Tahsin Tan · Le Regard Français
Fransızca, çoğu zaman katı bir cinsiyet sistemiyle tanımlanır. İsimler ya erildir ya dişil; sıfatlar buna göre uyum sağlar. Ancak bu görünür katılığın altında, daha incelikli bir yapı bulunur. Bazı kelimeler, cinsiyeti ortadan kaldırmaz; fakat onu anlamsal olarak geri plana iter.
Personne, victime, individu gibi kelimeler, dilbilgisel olarak bir cinsiyete sahiptir. Ancak kullanıldığında ifade edilen kişinin gerçek cinsiyeti çoğu zaman belirsiz kalır.
Cette personne est responsable — kişinin cinsiyeti belirsiz kalır.
Cet individu est dangereux — birey, kimliğinden çok durumla tanımlanır.
Une victime — maruz kalınan durum, kimliğin önüne geçer.
Dil, yalnızca neyi söylediğimizi değil; neyi önemsizleştirdiğimizi de belirler.
Bu yapı, Fransızcanın işleyişine dair önemli bir ipucu sunar. Dil, her zaman mümkün olan tüm bilgileri ifade etmez; aksine, bazı bilgileri görünmez kılar. Bu görünmezlik rastlantısal değil; anlamın nasıl kurulacağına dair bir tercihtir.
Sonuç olarak Fransızcada bazı kelimeler cinsiyetsiz değildir; ancak cinsiyeti anlamın merkezinden uzaklaştıran bir işlev görür. Bu da dilin, yalnızca tanımlayan değil; aynı zamanda seçen ve sınırlayan bir sistem olduğunu gösterir.