İki Fransızca, Aynı Mekân
Paris merkezi ve banliyöde Fransızca
Tahsin Tan · Le Regard Français
Fransızca çoğu zaman tek ve homojen bir dil olarak düşünülür. Oysa aynı coğrafya içinde, aynı dilin farklı biçimleri yalnızca telaffuz ya da kelime seçimiyle değil; taşıdıkları toplumsal anlamlarla birbirinden ayrılır.
Normun dili
Telaffuzun netliği, cümlelerin yapısı ve konuşma ritmi, yalnızca dilsel doğruluk değil; aynı zamanda bir meşruiyet göstergesi olarak algılanır.
Dönüşümün dili
Dil daha hızlı, daha yoğun ve daha dönüşmüş bir hâl alır. Bu farklılıklar çoğu zaman toplumsal bir etiketlemeyle birlikte okunur.
Belirleyici olan dilin kendisi değil; dilin kim tarafından ve hangi bağlamda kullanıldığıdır.
Aynı dil içinde ortaya çıkan bu farklılaşma, iki ayrı değer sistemi üretir. Bir söyleyiş biçimi prestijle ilişkilendirilirken, diğeri dışlanma ya da mesafe ile anılabilir. Böylece Fransızca, yalnızca bir iletişim aracı değil; aynı zamanda bireylerin konumlarını belirleyen bir ayrım mekanizması hâline gelir.
Fransızca, tek bir yapıdan ziyade aynı anda var olan farklı katmanlardan oluşur. Bu katmanlar arasındaki fark, gramerden çok daha fazlasını ifade eder: dil burada yalnızca konuşulmaz; aynı zamanda sınıflandırır, ayırır ve konumlandırır.