Geçmiş Zaman: Passé Composé (1)
Le passé composé
Fransızcada bitmiş geçmiş olayları anlatan temel zaman. “avoir” ya da “être” + fiilin geçmiş ortacı (participe passé) ile kurulur.
Passé composé iki parçadan kurulur: yardımcı fiilin şimdiki zaman çekimi + participe passé. Yardımcı, fiillerin büyük çoğunluğunda avoir’dır: J’ai mangé, Il a fini. Gidiş-geliş ve hâl değişimi bildiren şu fiillerde ise être kullanılır: aller, venir, arriver, partir, entrer, sortir, monter, descendre, naître, mourir, rester, tomber, retourner, passer ve türevleri — Je suis allé. Bütün dönüşlü fiiller de être alır: Je me suis levé. Participe passé düzenli fiillerde tahmin edilebilir: birinci grupta -é (parlé), ikinci grupta -i (fini); üçüncü grupta ise ezberlenir (vu, pris, fait, mis, écrit, ouvert). Olumsuzda ne … pas yalnızca yardımcı fiili sarar: Je n’ai pas mangé.
Kuralı değil, kullanımı gör.
J’ai mangé une pizza.
Pizza yedim.
Elle est allée à Paris.
Paris’e gitti.
Nous avons fini le travail.
İşi bitirdik.
Sık yapılan hata
Hangi yardımcı fiil? Hareket ve durum değişimi bildiren fiiller (aller, venir, partir, naître, mourir…) ile dönüşlü fiiller “être” alır; geri kalan neredeyse her şey “avoir”.
Geçmiş Zaman: Passé Composé (1) — PDF
Konunun tamamı, tablolar ve alıştırmalarla birlikte. Üyelik yok, e-posta yok, ücret yok: doğrudan açılır.
Bu PDF'i aç ↓Bir de alıştırmaları var.
Konu anlatımı bilineni pekiştirmez, alıştırma pekiştirir. Sitede 62 konu anlatımının yanında 31 konuda 280 çalışma kâğıdı daha var — çalışma kâğıtları e-posta istenmeden doğrudan iner.
Alıştırmalara git → Hangi sırayla çalışayım?Bu konuda en çok sorulanlar.
Passé composé ile imparfait arasında nasıl seçim yapılır?
Passé composé olan biteni, imparfait arka planı anlatır. Bir kez olup bitmiş, başı sonu belli olay passé composé’dir: Hier, j’ai vu un film. Süregelen durum, alışkanlık ve betimleme imparfait’dir: Quand j’étais petit, je regardais des films. İkisi çoğu zaman aynı cümlede buluşur: Je regardais la télé quand il est arrivé — arka plan imparfait, kesen olay passé composé.
Bu zaman Türkçedeki hangi geçmiş zamana denk düşer?
Hem “-dı”lı hem “-mış”lı geçmişin yerini tutabilir; Fransızcada bu ayrım yoktur. Il est parti hem “gitti” hem “gitmiş” diye çevrilebilir; hangisi olduğunu bağlam belirler. Duyduğunuzu aktarırken Fransızca bunu kip değil, sözcük ekleyerek anlatır: Il paraît qu’il est parti, D’après elle, il est parti.
Yardımcı fiili karıştırırsam ne olur?
Cümle anlaşılır ama açık bir dilbilgisi hatası olur ve sınavda puan kaybettirir. Ayrıca birkaç fiilde yardımcı, doğrudan anlamı değiştirir: Je suis sorti (dışarı çıktım) — J’ai sorti la poubelle (çöpü çıkardım); Je suis monté (yukarı çıktım) — J’ai monté les valises (valizleri yukarı taşıdım). Kural şudur: fiil bir nesne alıyorsa avoir’a geçer.
Soru ve olumsuz biçimleri nasıl kurulur?
Her iki işlem de yalnızca yardımcı fiil üzerinden yapılır. Olumsuz: Je n’ai pas mangé. Devrik soru: As-tu mangé ?. est-ce que ile: Est-ce que tu as mangé ?. Nesne zamiri de yardımcının önüne gelir: Je ne l’ai pas vu. Participe passé bu işlemlerin hiçbirine karışmaz, yerinde kalır.
Hangi zarflar passé composé ile birlikte kullanılır?
Belirli bir zamanı işaret edenler: hier (dün), avant-hier, lundi dernier, l’année dernière, ce matin, soudain, tout à coup, une fois, deux fois. Kısa zarflar ise yardımcı ile ortacın arasına girer: J’ai déjà mangé, Je n’ai jamais vu ça, Il a bien travaillé.
Bu konu hâlâ oturmadıysa, birlikte çalışalım.
PDF okumak bir yere kadar götürür. 15 dakikalık ücretsiz tanışma görüşmesinde seviyenizi belirliyor, tıkandığınız konuları tespit ediyoruz. Dersler görüntülü yapılıyor: online Fransızca özel ders sayfasında dersin nasıl işlediğini, A1 seviyede ne kadar sürede ilerlendiğini ve sık sorulanları bulabilirsiniz. Ankara'daysanız yüz yüze ders de mümkün.