Gérondif (en + -ant)
Le gérondif
Aynı anda yapılan iki eylemi ya da bir eylemin nasıl yapıldığını anlatır. Türkçedeki “-erek / -irken” eklerinin karşılığıdır.
Gérondif tek bir kalıpla kurulur: en + fiilin -ant biçimi. en parlant, en mangeant, en faisant, en ayant, en étant. Biçim değişmez, kişiye göre çekilmez. Değişmez bir kuralı vardır: gérondif’in öznesi ana cümlenin öznesiyle aynı olmak zorundadır — En sortant, j’ai vu Marie cümlesinde çıkan da gören de “ben”im. Üç anlam taşır: eşzamanlılık (Il mange en regardant la télé — televizyon izlerken yemek yiyor), yol ve yöntem (On apprend en pratiquant — pratik yaparak öğrenilir), koşul (En partant maintenant, tu arriveras à l’heure — şimdi çıkarsan yetişirsin).
Kuralı değil, kullanımı gör.
Il chante en travaillant.
Çalışırken şarkı söylüyor.
En lisant, on apprend.
Okuyarak öğrenilir.
Elle est tombée en courant.
Koşarken düştü.
Sık yapılan hata
Gérondif’in öznesi ile ana cümlenin öznesi AYNI olmalıdır. Farklıysa bu yapı kullanılamaz.
Gérondif (en + -ant) — PDF
Konunun tamamı, tablolar ve alıştırmalarla birlikte. Üyelik yok, e-posta yok, ücret yok: doğrudan açılır.
Bu PDF'i aç ↓Bir de alıştırmaları var.
Konu anlatımı bilineni pekiştirmez, alıştırma pekiştirir. Sitede 62 konu anlatımının yanında 31 konuda 280 çalışma kâğıdı daha var — çalışma kâğıtları e-posta istenmeden doğrudan iner.
Alıştırmalara git → Hangi sırayla çalışayım?Bu konuda en çok sorulanlar.
“tout en” eklenince ne değişir?
İki şeyden birini vurgular: ya eşzamanlılığı güçlendirir (tout en marchant — yürürken hem de), ya da karşıtlık kurar: Tout en étant riche, il vit simplement (zengin olmasına rağmen sade yaşıyor). İkinci anlamda bien que’nin kısa hâli gibi çalışır ama subjonctif gerektirmez, bu yüzden yazarken kolaylık sağlar.
Özne farklıysa ne yapmalı?
Gérondif kullanılamaz — yan cümle kurmak gerekir. “Ben çıkarken o geldi” cümlesi En sortant, il est arrivé diye çevrilemez, çünkü bu “o çıkarken” anlamına gelir. Doğrusu: Pendant que je sortais, il est arrivé ya da Comme je sortais…. Bu, konudaki en sık ve en fark edilmeyen hatadır.
Türkçedeki “-erek” ve “-irken” ile aynı mı?
Büyük ölçüde evet, ve bu benzerlik gérondif’i Türk öğrenciler için kolay kılar. en courant = koşarak, en travaillant = çalışarak / çalışırken. Ancak Türkçede “-irken” öznesi farklı olsa da kullanılabilir (“ben çıkarken o geldi”), Fransızcada kullanılamaz. Fark tam olarak buradadır ve hatanın da kaynağıdır.
Olumsuz gérondif nasıl kurulur?
Kullanımı seyrektir ve ne … pas en’den sonra gelir: En ne disant rien, il a aggravé la situation. Çoğu zaman bunun yerine daha doğal bir yapı tercih edilir: Sans rien dire… (hiçbir şey söylemeden). Aslında sans + mastar, olumsuz gérondif’in günlük dildeki karşılığıdır: Il est parti sans me prévenir.
Hangi seviyede beklenir?
B1 düzeyinin konusudur ve öğrenilmesi kolay, getirisi yüksek yapılardandır: tek kalıpla iki cümleyi birleştirir. DELF B1 yazılısında ve sözlüsünde bir alışkanlığı, bir yöntemi ya da eşzamanlı iki eylemi anlatırken kullanılması beklenir. Sıkça duyulan kalıplar: C’est en forgeant qu’on devient forgeron (iş yapa yapa öğrenilir).
Bu konu hâlâ oturmadıysa, birlikte çalışalım.
PDF okumak bir yere kadar götürür. 15 dakikalık ücretsiz tanışma görüşmesinde seviyenizi belirliyor, tıkandığınız konuları tespit ediyoruz. Dersler görüntülü yapılıyor: online Fransızca özel ders sayfasında dersin nasıl işlediğini, B1 seviyede ne kadar sürede ilerlendiğini ve sık sorulanları bulabilirsiniz. Ankara'daysanız yüz yüze ders de mümkün.