Le Regard Français · Sayı 05 Langue & Mémoire Ağustos 2026

Hatırlamanın Sesi ve Görüntüsü

Tahsin Tan · Le Regard Français


Proust'un el yazması
Proust'un el yazısıyla, dünya edebiyatının en ünlü açılışlarından biri: « Longtemps, je me suis couché de bonne heure. » — "Uzun zaman, geceleri erken yattım."

Okuma

Proust, Swann'ların Tarafı: madlen sahnesi için bile değer; Türkçesi Roza Hakmen çevirisiyle (YKY) okunmalı. Perec, Je me souviens: 480 "hatırlıyorum" — bitirince kendi listenizi yazmadan duramayacaksınız.

Dinleme

Jean Ferrat, « Nuit et brouillard » (1963): toplama kamplarına yakılmış ağıt; devlet radyosunun uzun süre çalmaya yanaşmadığı bir hatırlama şarkısı. Sözlerini metinle takip edin — B1 için sağlam bir dinleme çalışmasıdır.

İzleme

Hiroshima mon amour (Resnais, 1959; senaryo M. Duras): "Tu n'as rien vu à Hiroshima." Hafıza ile unutuş üzerine, Fransız sinemasının kurucu filmlerinden. La Guerre sans nom (Tavernier, 1992): adsız savaşın tanıklıkları.


Hatırlamak bir hak mı, bir görev mi —
yoksa bir fincan çayın işi mi?

Bu dosya boyunca belleğin bütün hâllerini gördük: dilbilgisine yazılmış hafızayı, bir konuşmayla kurulan hafızayı, yasayla korunan, af ile silinen, kelimeyle bastırılan hafızayı — ve en sonunda, irademize hiç sormadan çalışanını. Ortak ders belki şu: dil, geçmişin deposu değil, geçmişle yapılan sürekli bir pazarlıktır. Her kelime seçimi — "olaylar" mı, "savaş" mı; "kurtarıldı" mı, "kurtuldu" mu — bu pazarlığın bir maddesidir. Dili öğrenmek, o pazarlık masasına oturmaktır.

Gelecek Sayı · No. 06

Langue & École

Dil ve Okul: Eylül, Fransa'da la rentrée — okula dönüş — ayıdır. Cumhuriyet'in okulu Fransızcayı nasıl kurdu, dikte neden ulusal bir tören, "iyi Fransızca" kimin Fransızcası? Eylül 2026.

Künye

Le Regard Français — Aylık dil ve düşünce dergisi. Fransızca Öğren — Avec Tahsin (fransizcaogren.net) çatısı altında yayımlanır.

Editör

Tahsin Tan. Metin, tasarım ve seçki editöre aittir. Görseller: kamu malı (Wikimedia Commons; Library of Congress photochrom; BnF/Gallica; IWM).

Bu Sayı

No. 05 — Langue & Mémoire. Ağustos 2026. Tüm bilgiler kaynaklarıyla doğrulanmıştır; rivayetler ayrıca belirtilmiştir.

Bu sayı hakkında ne düşündün?

Sayı 05 hakkındaki yorumun kısa bir kontrolden sonra adınla birlikte burada yayımlanır.

Yorumunu yaz

Yorumun önce bana ulaşır; kısa bir kontrolden sonra adın ve tarihiyle birlikte burada yayımlanır. E-posta veya telefon istemiyorum.

Dergi her ay ücretsiz çıkıyor.

Le Regard Français, Fransızcanın arkasındaki tarihi, kültürü ve düşünceyi Türkçe anlatan aylık bir dergi. Üyelik yok, ücret yok — tıklayın, okuyun.