Dikteyi Yeniden Kullanmak
Tahsin Tan · Le Regard Français
Diktenin sorunu alıştırmanın kendisinde değildi; sorun ona yüklenen işlevdi. Certificat sınıfında dikte bir eleme aracıydı. Not kaldırıldığı anda aynı alıştırma bambaşka bir şeye dönüşür: sesle yazıyı eşleştirme talimi.
Fransızcada bu talimin özel bir değeri var. Söyleyişte duyulmayan harflerin yazıda bulunması, dilbilgisi bilgisinin doğrudan kulakla sınanmasını sağlar. Elles sont arrivées cümlesinde uyum ekinin hiçbir sesi yoktur; onu yazabilmek, kuralı gerçekten bildiğinizi gösterir.
1. Kısa ve gerçek bir kayıt seçin. Otuz–kırk saniye yeter: haber bülteni, podcast girişi, film repliği. Metnin yazılı hali elinizde olmalı ama alıştırma bitene kadar açılmamalı.
2. Üç kez dinleyin. Birinci dinlemede hiçbir şey yazmayın, sadece anlayın. İkinci dinlemede durdurarak yazın. Üçüncü dinlemede yalnızca kontrol edin.
3. Kendi kâğıdınızı işaretleyin. Metni açmadan önce emin olmadığınız yerlerin altını çizin. Bu adım atlanırsa alıştırmanın yarısı kaybolur.
4. Karşılaştırın, ama saymayın. Hataları türlerine ayırın: duymadım / duydum ama yazamadım / kuralı bilmiyordum.
5. Üçüncü türü deftere geçirin. İlk iki tür zamanla kendiliğinden düzelir. Kural hatası ise ders konusudur.
6. Aynı kaydı bir hafta sonra tekrarlayın. Yeni metne geçmek yerine eskisine dönmek, ilerlemeyi ölçülebilir kılar.
Yöntemin en görünmez faydası şudur: dikte, dinlemeyi anlamaktan ayırır. Normal dinlemede beynimiz eksik duyduğu yeri bağlamdan tamamlar ve bunu fark etmeyiz. Kâğıda yazmak zorunda kaldığınızda bu tamamlama devre dışı kalır. Fransızcada bu ayrımın bedeli yüksektir: il est ile ils sont, je parle ile j'ai parlé arasındaki fark çoğu zaman tek bir ünlü kadardır.
Birincisi: dikteye fazla uzun metinlerle başlamak. Uzun metinle kurulan alıştırma çoğu zaman iki hafta içinde bırakılır. Otuz saniyelik bir kayıt, üç dakikalık bir kayıttan daha öğreticidir; çünkü bitirilebilir.
İkincisi: kendi sesini dinlememek. Yazdığınız metni yüksek sesle okuyup kendinizi kaydedin, sonra özgün kayıtla karşılaştırın.
Makul eşik A2'nin sonudur. Yaklaşık bin beş yüz kelimelik bir dağarcığa ulaşıldığında, tanımlarda kullanılan kelimelerin çoğu tanıdık gelmeye başlar. Bundan öncesi cesaret kırar, sonrası gecikmedir. Pratik yöntem: iki sözlüğü bir süre yan yana kullanın.