Le Regard Français · Sayı 06 Langue & École

Galata'daki Okul

Tahsin Tan · Le Regard Français

Kronoloji · ChronologieNo. 06 · Eylül 2026
IX
Kronoloji · Chronologie
İstanbul Saint-Benoît: Türkiye'nin en eski Batılı eğitim kurumu sayılan okulun yıl yıl dökümü. Adı, 1362'de burada kurulan Benedikten manastırından geliyor.
İstanbul Galata'daki Saint-Benoît kilisesi
Kilise, okulun kurulduğu manastırın kalıntısıdır. Fotoğraf: Alessandro57 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Galata'da, bugün Kemeraltı Caddesi'ne bakan yamaçta duran yapı topluluğu, İstanbul'un en eski okul yerleşkesidir. Adı bir tarikattan gelir: 1362'de burayı kuran Benediktenlerden. Okulun kendisi 1583'te açıldı ve birkaç kesinti dışında aynı yerde öğretime devam etti; bugünkü kurumun resmî kuruluş tarihi ise 1783'tür.

Aşağıdaki dökümün omurgası kurumun kendi tarihçesidir; orada geçmeyen ara tarihler okul ve kilise üzerine tarih yayınlarından derlenmiştir. Kaynaklar farklılaştığında okulun kendi kaydı tercih edilmiştir.

1362
Galata'da bir Benedikten manastırı kurulur. Okulun adı bu tarikattan gelir.
1427
Manastır Monte Cassino'dan gelen İtalyan Benediktenlere verilir.
1450
Yönetim Fransız Benediktenlere geçer; yapı San Benedetto adıyla anılır.
1540
I. François döneminde Fransız korumasında elçilik şapeli statüsü verilir.
1583
Cizvitler yerleşir (18 Kasım) ve hemen ardından okulu açar. Latin, Rum ve Yahudi çocukları birlikte okur.
1773
Papa XIV. Clemens Cizvit tarikatını lağveder; okulun geleceği belirsizleşir.
1783
Lazarist rahipler 19 Temmuz'da yönetimi devralır. Bugünkü kurumun kuruluş tarihi sayılan gün.
1798
Fransız-Osmanlı ilişkilerinin kopmasıyla okul geçici olarak kapatılır.
1802
III. Selim'in fermanı Fransız haklarını yeniden tanır; okul açılır.
1831
Bir ferman Osmanlı uyruklu öğrencilerin kabulüne izin verir; üniforma uygulaması başlar.
1839
Kız okulu açılır (8 Aralık), Filles de la Charité rahibeleri yönetir. Avluyu ikiye bölen duvar bu düzenin işaretidir.
1875–1880
Galata'daki binalar baştan inşa edilir; bugünkü cephe bu döneme aittir.
1914
Savaşta okul kapatılır (18 Kasım), binalara el konur, rahipler sınır dışı edilir.
1919
Okul 594 öğrenciyle yeniden açılır.
1924
Tevhid-i Tedrisat. Din dersleri ve dinî simgeler kaldırılır; okul kısa süre kapanıp 20 Ekim'de öğretime döner.
1931
Yabancıların ilkokul işletmesi yasaklanınca ilkokul bölümü kapanır.
1986–1988
Kız ve erkek bölümleri birleşir; avluyu bölen duvar kalkar. Okul bugün hâlâ Galata'da öğretime devam ediyor.
Kaynaklar: Saint-Benoît Fransız Lisesi'nin kendi kurum tarihçesi (1362, 1583, 1783, 1875–1880, 1919 ve 1986–1988 kayıtları); ara tarihler için okul ve kilise üzerine tarih yayınları.

Dergi her ay ücretsiz çıkıyor.

Le Regard Français, Fransızcanın arkasındaki tarihi, kültürü ve düşünceyi Türkçe anlatan aylık bir dergi. Üyelik yok, ücret yok — tıklayın, okuyun.