„Noel” kelimesinin kökeni

Latince nasci „doğmak” fiilinden natalis (dies), „doğum günü” demekti. Kilise Latincesinde bu söz özel bir günü anlatır oldu: İsa’nın doğum günü. Fransızcada kelime 12. yüzyıl başından beri kayıtlıdır; Noel yazımı ilk kez 1119’da görülür.

Fransız kültüründeki tamlamalar da tarihlidir: bûche de Noël („Noel kütüğü”, 1694 — bugün aynı adla bir pastadır), arbre de Noël („Noel ağacı”, 1845), père Noël („Noel Baba”, 1855). Hatta „Noel Baba’ya inanmak” (saflık anlamında) deyimi bile kayıtlı: 1949, Sartre.

Türkçede kelime en geç gelenlerden: TDK’nin 1945’teki ilk sözlüğünde tanımlanır: „Hıristiyanların, İsa’nın doğum günü için yaptıkları bayram... Noel ağacı, Noel baba.” Doktor, doktora ve natal gibi kelimelerle uzaktan; „doğum” fikri üzerinden ise doğrudan akrabadır.

Kaynaklar: CNRTL/TLFi (noël), Nişanyan Sözlük, TDK Güncel Türkçe Sözlük. Her köken bilgisi sözlük kaynaklarından doğrulanmıştır.