WhatsApp
← Etimoloji · Kelimelerin Yolculuğu Kelime hikâyesi · № 02

„Kuaför” kelimesinin kökeni

„Kuaför”ün kökünde bir başlık var

Kısa cevap

kuaför kelimesi Fransızca coiffeur sözcüğünden geliyor. Köken zinciri: Geç Lat. cofia → fr. coiffe → fr. coiffer → fr. coiffeur → kuaför. Fransızcada ilk kayıt: 1669 (Widerhold’un Fransızca–Almanca sözlüğü). Türkçeye girişi: 1929 — Akşam gazetesi: „Kuvafföre gitmenin imkanı yok”.

FICHE ÉTYMOLOGIQUE · KELİME KÜNYESİ№ 02
DOĞRULANDI
kuaför
Fransızcası: coiffeur
Fransızcada ilk1669 (Widerhold’un Fransızca–Almanca sözlüğü)
Türkçede ilk1929 — Akşam gazetesi: „Kuvafföre gitmenin imkanı yok”
KaynakCNRTL/TLFi (coiffeur, coiffe), Nişanyan Sözlük, TDK Güncel Türkçe Sözlük
Hikâye

Fransızca coiffeur, coiffer („saçı düzenlemek, başa geçirmek”) fiilinden -eur ekiyle türetilmiş: „saç yapan kişi”. Ama fiilin kökündeki coiffe, eski Fransızcada başa giyilen örtü ve başlık demekti; Geç Latince cofia („başlık, kask”) sözcüğünden gelir, o da bir Germen dilinden alınmıştır. Yani mesleğin adı aslında saçtan değil, başlıktan doğdu.

coiffeur kelimesinin Fransızcada bilinen ilk kaydı 1669: Widerhold’un Fransızca–Almanca sözlüğü.

Türkçedeki ilk kayıt ise 1929’da Akşam gazetesinde: „Kuvafföre gitmenin imkanı yok” — görüldüğü gibi imla henüz oturmamıştı.

Geç Lat. cofia (başlık, kask)→fr. coiffe (başlık)→fr. coiffer (saç yapmak)→fr. coiffeur (1669)→kuaför (Türkçe, 1929)

Kaynaklar: CNRTL/TLFi (coiffeur, coiffe), Nişanyan Sözlük, TDK Güncel Türkçe Sözlük. Her köken bilgisi sözlük kaynaklarından doğrulanmıştır.

Başka kelimelerin yolculuğu

randevuKökeninde bir askerî komut var: „Rendez-vous!” — belirlenen yere gidiniz!Hikâyeyi oku → asansörAdı, mühendis Léon Edoux’nun 1867 Paris Dünya Fuarı’ndaki makinesiyle kondu.Hikâyeyi oku → şoförKelime anlamı „ısıtan kişi”: ilk şoförler buharlı arabanın kazanını yakıyordu.Hikâyeyi oku → otobüsKelimenin anlam taşıyan kısımları zamanla düştü; elimizde Latince bir çekim eki kaldı.Hikâyeyi oku → ceketBiri köylü ayaklanması, biri örme zırh: iki rakip köken hikâyesi olan kelime.Hikâyeyi oku → tuvalet„Küçük bez” demekti; üç yüz yılda örtmece örtmece bugünkü anlamına yürüdü.Hikâyeyi oku → plajYunanca „eğimli” sıfatından: denize doğru eğimlenen kenar.Hikâyeyi oku → makyajİlk anlamı hırsız argosunda „iş çevirmek”ti; kelimeyi tiyatro kulisi akladı.Hikâyeyi oku → liseAdı, Aristoteles’in Atina’da ders verdiği Lykeion korusundan geliyor.Hikâyeyi oku → kravatKelime „Hırvat” demek: adı, bir süvari birliğinin boyunbağından geliyor.Hikâyeyi oku → restoranLokanta değil, „güç veren” bir et suyu demekti; adı bir çorbadan aldı.Hikâyeyi oku → sinemaYunanca „hareket” + „yazan”: Lumière’lerin cihaz adının kısalmış hâli.Hikâyeyi oku → duşKökü „su borusu”: kelime, İtalyan kaplıcalarından Montaigne’in günlüğüyle geldi.Hikâyeyi oku → taksiKelimenin dibinde Yunanca „vergi koymak” var; taksi aslında sayacın adı.Hikâyeyi oku → rujFransız için ruj bir renk adıdır; boya anlamı Türkçede tek başına kaldı.Hikâyeyi oku → vampirAvrupa’nın kan emici efsanesi, adını büyük olasılıkla bir Türk dilinden aldı.Hikâyeyi oku → krediBankacılık terimi sanılır; kökü, binlerce yıllık bir deyime çıkar: kalbini ortaya koymak.Hikâyeyi oku → elektrikPrizden gelen gücün adı, tespih taşı kehribarın Yunanca adından geliyor.Hikâyeyi oku → alarmİtalyanca „All’arme!” — „Silah başına!” Nara, zamanla zilin adı oldu.Hikâyeyi oku → dolarDünyanın parası, adını Bohemya’daki bir gümüş madeni vadisinden alıyor.Hikâyeyi oku → romanEdebiyat türü değil, „halkın konuştuğu Roma dili” — hikâye sonradan geldi.Hikâyeyi oku → aloFransa’ya ilk telefonlar Amerika’dan geldi; „hello” da yanında geldi.Hikâyeyi oku → NoelLatince „dies natalis”ten bugüne: bayramın adı, bir doğum gününün ta kendisi.Hikâyeyi oku → patronAzizden gemi kaptanına, terzi kalıbından işverene: hepsi aynı „baba”dan.Hikâyeyi oku →

Merak ettiğin başka bir kelime mi var?

Türkçedeki 5.731 Fransızca kökenli kelimenin hepsi sorgu aracında. Yeni hikâyeler de Instagram’da.

Kelime sorgu aracı Instagram’da takip et