„Restoran” kelimesinin kökeni

Fransızca restaurer „onarmak, gücünü geri vermek” demektir; bunun ortaç hâli restaurant = „güç veren (şey)”. Kelimenin 1521’deki ilk kaydında anlamı budur: kuvvet veren yiyecek ya da ilaç. 18. yüzyılda özellikle koyu bir et suyuna, „güç çorbası”na bu ad veriliyordu.

Littré’nin aktardığı yaygın anlatıya göre 1765’te Paris’te Boulanger adlı esnaf, dükkânında bu „restaurant” çorbasını satmaya başladı ve kapısına Latince bir davet yazdı: „Midesi dertli olanlar, bana gelin, sizi onarayım.” Müşteri masaya oturup tek tek yemek seçiyordu — o güne dek hancıların tek kazanından yemek alışılmışken bu yeniydi.

Zamanla „güç veren çorba satılan yer” kısalıp mekânın adı oldu; sözlüklere „lokanta” anlamıyla girişi 1803 (Boiste). Türkçedeki ilk kayıt ise 1878, Abdülhak Hamid’in Paris’ten yazdığı mektuplar.

Kaynaklar: CNRTL/TLFi (restaurant), Nişanyan Sözlük, TDK Güncel Türkçe Sözlük. Her köken bilgisi sözlük kaynaklarından doğrulanmıştır.